نقدهای فیلم ادیسه منتشر شد؛ حماسه نولان تاریخ سازی می نماید - جام پارسی

انتظارها انتها به خاتمه رسید و ادیسه (The Odyssey)، تازه ترین فیلم کریستوفر نولان، راه خود را به پرده سینماها باز کرد. این حماسه پرهزینه و پرستاره از روز پنجشنبه اکران عمومی خود را شروع می نماید، اما منتقدان پیش از شروع نمایش گسترده، نقدها و تحلیل های خود را درباره اقتباس جاه طلبانه نولان از شاهکار جاودانه هومر منتشر نموده اند؛ واکنش هایی که در مجموع، تصویری بسیار امیدوارنماینده از آینده این فیلم ترسیم می نمایند.

خواندنی ها

برترین اقتباس های سینمایی ادیسه که باید قبل از فیلم نولان ببینید

ادیسه نخستین فیلم نولان پس از پیروزیت تاریخی اوپنهایمر (Oppenheimer) در سال 2023 است؛ اثری که از میان 13 نامزدی جایزه اسکار، در نهایت جوایز برترین فیلم و برترین کارگردانی را برای این فیلم ساز به ارمغان آورد و جایگاه او را بیش از پیش در میان مهم ترین کارگردانان سینمای امروز تثبیت کرد.

این پروژه از یک جهت دیگر نیز نقطه عطفی در کارنامه نولان به شمار می رود؛ زیرا برای نخستین بار، مت دیمون نقش اصلی یکی از فیلم های او را بر عهده گرفته است. دیمون پیش تر در میان ستاره ای (Interstellar) و اوپنهایمر در نقش های مکمل مقابل دوربین نولان ظاهر شده بود، اما این بار، بار اصلی داستان بر دوش او واقع شده است.

خواندنی ها

برترین فیلم های کریستوفر نولان از بدترین تا برترین

بسیاری از تحلیلگران پیش بینی می نمایند که ادیسه نه تنها یکی از پیروز ترین فیلم های گیشه سال جاری خواهد بود، بلکه از همین حالا یکی از مدعیان جدی فصل جوایز نیز به شمار میرود. در کنار مت دیمون، بازیگران مطرحی مانند ان هتوی و تام هالند نیز به ترتیب در نقش پنلوپه و تلمادوس، همسر و پسر اولیس، ایفای نقش می نمایند. رابرت پتینسون، جان لگویزامو و سامانتا مورتون نیز از دیگر بازیگران شناخته شده این پروژه هستند.

اگر واکنش های اولیه منتقدان، سینمادوستان و چهره های فعال فضای مجازی را دنبال نموده باشید، به خوبی می دانید که باد موافق به بادبان های کشتی ادیسه وزیده است. این فیلم کار خود را با امتیاز خیره نماینده 98 از 100 در راتن تومیتوز و 88 از 100 در متاکریتیک شروع نموده است؛ نمره هایی که آن را در کنار تحسین شده ترین آثار کارنامه چند دهه ای کریستوفر نولان قرار می دهند.

نکته جالب این جاست که نولان اکنون با 13 فیلم بلند داستانی، همچنان هیچ اثری با برچسب راتن یا به اصطلاح خراب در کارنامه خود ندارد؛ موضوعی که از ثبات چشمگیر کیفیت آثار این فیلم ساز حکایت می نماید.

نگاهی به نقدهای منتشرشده نیز نشان می دهد که برخلاف بسیاری از آثار بزرگ، اختلاف نظر جدی درباره ادیسه وجود ندارد. کمتر می توان نقدی کاملا منفی برای فیلم پیدا کرد و بیشتر دیدگاه ها میان بسیار خوب تا شاهکار در نوسان هستند. این استقبال گسترده، بار دیگر نشان می دهد که نولان همچنان یکی از قابل اعتمادترین فیلم سازان جریان اصلی هالیوود است و توانسته استاندارد بالای همیشگی خود را در این پروژه نیز حفظ کند.

در ادامه، نگاهی می اندازیم به مهم ترین دیدگاه های منتقدان درباره تازه ترین سفر سینمایی اولیس؛ سفری که ظاهرا از همین حالا یکی از مهم ترین رویدادهای سینمای سال لقب گرفته است.

ستایش های بی حدومرز منتقدان از ادیسه

یکی از پرشورترین نقدهای منتشرشده درباره ادیسه را مت زولر سیتس، منتقد باسابقه سایت راجر ایبرت، نوشته است. او در نقد چهار ستاره خود، از همان ابتدا شیفتگی اش به فیلم را پنهان نمی نماید و می نویسد حاضر است اولیس را تا خاتمه این سفر طولانی همراهی کند. او درباره کیفیت فنی فیلم می نویسد:

سیتس در ادامه به یکی از مهم ترین ویژگی های فیلم اشاره می نماید؛ این که نولان کوشش ننموده مفاهیم پیچیده داستان را با شرح های ساده و مستقیم برای مخاطب قابل هضم کند. او می نویسد:

او در خاتمه نقد خود، پیغام اصلی فیلم را در عین سادگی، عمیق و تاثیرگذار توصیف می نماید:

جیک کلاینمن، منتقد سایت پولیگان، بیش از هر چیز تحت تاثیر مقیاس بزرگ فراوری فیلم قرار گرفته و ادیسه را با سه گانه ارباب حلقه ها (The Lord of the Rings) ساخته پیتر جکسون مقایسه می نماید. او می نویسد:

کلاینمن در ادامه به سختی هایی اشاره می نماید که عوامل فیلم برای ثبت این تصاویر متحمل شده اند. به گفته او، تقریبا در تمام گفت وگوهایی که بازیگران درباره تجربه ساخت فیلم انجام داده اند، ابتدا از دشواری شرایط فیلم برداری صحبت می نمایند؛ از بالا رفتن از کوه های یونان با زره های سنگین گرفته تا ساعت ها حضور در آب و شرایط سخت طبیعی. اما تقریبا همه آن ها در ادامه، از اصرار نولان بر فیلم برداری در محیط های واقعی و همراهی او با گروه فراوری تمجید نموده اند؛ کارگردانی که خود نیز مانند بازیگران، تمام این سختی ها را از نزدیک تجربه نموده است.

لیز شانون میلر، منتقد نشریه کانسیکوئنس، نیز ادیسه را همان فیلم حماسی می داند که سینمای امروز به آن احتیاج دارد. او معتقد است فیلم در کنار روایت ماجراجویی های اولیس، به مفاهیمی مانند احترام، مهمان نوازی و مسئولیت پذیری نیز توجه ویژه ای دارد. به نوشته او:

میلر در ادامه تاکید می نماید که فیلم، جامعه ای را به تصویر می کشد که زیر سایه جنگ از هم فروپاشیده است. او می نویسد:

نقدهای معتدل؛ تحسین در کنار چند ایراد

در کنار موج گسترده تحسین ها، بعضی رسانه های بزرگ و تخصصی سینما نگاه محتاطانه تری به ادیسه داشته اند. هرچند آن ها نیز ارزش های فنی و جاه طلبی پروژه را انکار نمی نمایند، اما معتقدند فیلم در بعضی بخش ها به تمام ظرفیت خود نمی رسد.

خواندنی ها

حواشی ادیسه نولان؛ چرا همه علیه این فیلم شده اند؟

گای لاج، منتقد مجله ورایتی، ادیسه را هم زمان فیلمی هیجان انگیز و در عین حال تا حدی سرد توصیف می نماید. او می نویسد:

با این حال، لاج معتقد است فیلم با وجود تمام شکوهش، همواره از نظر احساسی به مخاطب نزدیک نمی شود. او در ادامه می نویسد:

دیوید رونی، منتقد هالیوود ریپورتر، نیز در کنار تمجید از فیلم، چند ضعف را مطرح می نماید. به اعتقاد او، یکی از مهم ترین مسائل ادیسه به ساختار روایت بازمی شود. او می نویسد:

رونی بعلاوه از انتخاب تام هالند برای نقش تلمادوس انتقاد می نماید و می نویسد:

با وجود این انتقادها، رونی معتقد است بعضی از سکانس های فیلم از برترین لحظات کارنامه نولان هستند. او به طور ویژه از صحنه فرار اولیس و همراهانش از غار پولیفموس، غول یک چشم، یاد می نماید و می نویسد:

او بعلاوه سکانس عبور از جزیره آژیرها را از شاعرانه ترین بخش های فیلم می داند؛ جایی که خدمه کشتی با ترس به آواز موجوداتی گوش می دهند که ملوانان را به سوی مرگ می کشانند، در حالی که اولیس برای مقاومت در برابر این وسوسه، خود را به دکل کشتی بسته و رنجی طاقت فرسا را تحمل می نماید.

در نهایت، ریچارد برودی، منتقد نیویورکر، نگاه متفاوتی به اقتباس نولان دارد. او معتقد است فیلم با وجود تمام کیفیت هایش، بخشی از روح حماسه هومر را کنار گذاشته است. برودی می نویسد:

نولان داستان را به یک درام کاملا انسانی تبدیل نموده است. نتیجه این انتخاب، اثری ماجراجویانه و سرشار از عشق، ترس، مهربانی و شگفتی است؛ اما همان هیجان منحصربه فردی را که هنگام خواندن شعر هومر تجربه می کنید، منتقل نمی نماید. با کمرنگ شدن حضور خدایان، پیوند میان دنیا مادی و دنیا ماورایی نیز از بین رفته و در نتیجه، بخشی از ویژگی های متمایز عصر هومری، از جمله نظام اخلاقی و دنیا بینی آن دوران، در این اقتباس کم رنگ شده است.

با وجود این نقدهای جزئی، نکته ای که تقریبا در همه آنالیز ها دیده می شود، اتفاق نظر منتقدان درباره مقیاس بزرگ، جاه طلبی و کیفیت فنی ادیسه است. حتی منتقدانی که به بعضی جنبه های فیلم ایراد گرفته اند نیز آن را تجربه ای تماشایی و یکی از مهم ترین رویدادهای سینمایی سال می دانند؛ موضوعی که نشان می دهد کریستوفر نولان بار دیگر توانسته اثری خلق کند که هم در میان مخاطبان و هم در میان منتقدان، بحث برانگیز و تاثیرگذار باشد.

منبع: Gold Derby