اکران آنلاین یا سالن تاریک سینما؟ ، اما و اگرهای یک تجربه جهانی

به گزارش جام پارسی، ساعتی دیگر و با شروع رسمی اکران اینترنتی فیلم خروج سینمای ایران تجربه متفاوتی را در ارتباط با مخاطبان خواهد آزمود. تجربه ای که بی شک با چالش هایی همراه خواهد شد و راستا توفیق این تجربه را هموار می نماید.

اکران آنلاین یا سالن تاریک سینما؟ ، اما و اگرهای یک تجربه جهانی

به گزارش جام پارسی به نقل از مهر، شیوع ویروس کرونا خیلی چیزها را تغییر داده است. دیگر در سطح شهرها نه خبری از آیین و مراسم شادباش ازدواج است و نه محفل سوگواری و عزا؛ کرونا نه فقط معادلات جاری در اجتماع را که حتی شمایل زندگی فردی را هم دستخوش عجیب ترین تغییرات سده اخیر قرار داده است. سرگرمی و هنر هم از شوک این تغییرات در امان نمانده و آرام آرام دومین ماه تعطیلی سراسری سالن های سینما هم رو به سرانجام است.

در چنین شرایطی نه فقط چرخه اقتصاد سینما از حرکت بازایستاده که مهم تر از آن عمیق تر شدن فاصله میان تازه ترین محصولات سینمای ایران با سبد مصرفی مخاطبان بالقوه خود، نگرانی هایی را رقم زده است. هرچند توقع تجویز نسخه ای شفابخش از سوی مدیران سینمایی طبق تجربه، از ابتدا انتظاری بی جا بود، اما فعالان سینمای ایران می دانستند این پیکر نیمه جان، برای احیای خود در زیر سایه کرونا حداقل نیازمند یک مسکن است؛ پیشنهاد عرضه اینترنتی فیلم های اکران نشده با چنین انگیزه ای پیش کشیده شد تا شاید بخشی از خسران ناشی از تعطیلات تحمیلی سالن های سینمایی در سراسر کشور، جبران گردد. ایده ای که برای اجرایی شدن آن، خروج پیش قدم شد.

  • تجربه دنیای

جریان تغییرات در سطح دنیای با ترک تازی پدیده ای به نام نتفلیکس چنان شتابی داشت که خیلی زود به رغم نقدها و مخالفت ها، آموزشگاه اسکار هم ناگزیر از تغییر قوانین خود شد تا از سال 2020 فیلم های عرضه شده در این سرویس ارائه برخط محصولات سینمایی را هم در کنار فیلم های اکران شده در سینماها به رسمیت بشناسد.

نتفلیکس که در شروع یک شرکت اینترنتی سفارش فیلم بود، با بهره گیری از تجربه تلویزیون های کابلی توانست بر بستر اینترنت فضایی را ایجاد کند که مخاطبان در هر نقطه ای از دنیا بتوانند به جای سفارش فیلم و دریافت نسخه دی وی دی آن، به صورت آنلاین فیلم درخواستی خود را به وسیله تلویزیون، رایانه شخصی و یا حتی تلفن همراه به تماشا بنشینند و این شاید چیزی شبیه کابوس برای فیلمسازانی بود که زمانی می گفتند مگر می توان لذت وسترن را جز روی پرده نقره ای عظیم درک کرد؟ خیلی زود کمپانی های عظیم فیلمسازی برای راه اندازی سرویس های مشابه وسوسه شدند، برندهای قدیمی تر جان دوباره گرفتند، شبکه های تلویزیونی وارد میدان رقابت شدند و اینگونه صنعت سینمای دنیا بیشتر و بیشتر به سوی خانگی شدن سوق پیدا کرد.

  • تجربه ایرانی

ما پیشگامان این جهت در سینمای ایران محسوب می شویم. اگر ملاک را ارتباط با مخاطبان در نظر بگیریم و دایره آثار را هم به فیلم های داستانی محدود کنیم، این اظهارنظر ابراهیم حاتمی کیا درباره پیشگامی خروج در زمینه تجربه اکران اینترنتی در ایران گزاره صحیحی است؛ اما واقعیت این است که علاقمندان فیلم های کوتاه و مستند چند سالی می گردد که به وسیله چند سایت تخصصی، با خریداری بلیت به تماشای آنلاین فیلم های منتخب خود می نشینند.

جدی ترین تجربه در فضای رسانه ای هم مربوط به نمایش مستند توران خانم به کارگردانی مشترک رخشان بنی اعتماد و مجتبی میرتهماسب بود؛ مستندی که از 26 خردادماه سال 97 ابتدا برای 48 ساعت در دسترس علاقمندان نهاده شد و استقبال از نمایش اینترنتی آن به اندازه ای بود که تا چند روز نیز تمدید شد. بلیت فروشی برای این مستند حتی به وسیله سایت سینما تیکت صورت گرفت و مخاطبان بعد از خریداری بلیت کدی را دریافت می کردند که با استفاده از آن می توانستند در فاصله زمانی 7 ساعت، برای یک بار به تماشای آنلاین فیلم بنشینند.

  • افتتاحیه اکران توران خانم

دو ماه بعد و زمانی که این مستند برای دومین بار آماده عرضه در قالب اکران اینترنتی می شد، مجتبی میرتهماسب گزارش کرد که در نوبت اول و در فاصله یک هفته نمایش آن لاین، برای این مستند در مجموع 13 هزار و 305 بلیت در داخل و خارج به فروش رفت. در کنار این تجربه شاخص اما در سال های اخیر سایت های تخصصی مانند هاشور هم در حوزه عرضه فیلم های کوتاه و مستند فعالیت مستمری داشته اند که بنابر گزارش صبح امروز مرکز گسترش سینمای تجربی در روزهای قرنطیه، مراجعه مخاطبان برای تماشای مستند به این سایت 300 درصد افزایش داشته است.

با وجود این سابقه اما باید پذیرفت سینمای ایران امروز در آستانه تجربه ای تازه قرار گرفته است. از امروز ساعت 20 علاقمندان سینما می توانند با مراجعه به دو سامانه فیلیمو و نماوا (فارغ از اشتراک یا عدم اشتراک) با پرداخت مبلغ 12 هزار تومان، بلیت تهیه کننده و در حدفاصل 6 ساعت پس از خرید، به صورت آنلاین به تماشای فیلم خروج بنشینند. مهم ترین چالش انتشار نسخه غیرقانونی فیلم خروج در حداقل زمان پس از شروع اکران است. این اتفاق خیلی زود طیف گسترده ای از مخاطبان بالقوه فیلم را میان دو انتخاب مختار می نماید؛ پرداخت هزینه و تماشای فیلم در یک بازه زمانی محدود و یا دانلود رایگان نسخه غیرمجاز فیلم و در اختیار داشتن آن برای تماشا در مدتی نامحدود!

بی تردید مهم ترین این چالش ها هم انتشار نسخه غیرقانونی فیلم در حداقل زمان پس از شروع اکران است. این اتفاق خیلی زود طیف گسترده ای از مخاطبان بالقوه فیلم را میان دو انتخاب مختار می نماید؛ پرداخت هزینه و تماشای فیلم در یک بازه زمانی محدود و یا دانلود رایگان نسخه غیرمجاز فیلم و در اختیار داشتن آن برای تماشا در مدتی نامحدود! این چالش زمانی جدی تری می گردد که به این واقعیت توجه داشته باشیم؛ مصرف کنندگان فضای مجازی در ایران و فیلم بازهای حرفه ای که فیلم های روز سینمای دنیا را به وسیله اینترنت رصد و دانلود می نموده اند، عادت به مصرف رایگان دارند! برای همین ابراهیم حاتمی کیا هم ترجیح داد روز گذشته و در ویدئوی دعوت از علاقه مندان به تماشای فیلمش، آرزو کند خروج قربانی انتشار نسخه غیرقانونی نگردد.

محمدمهدی طباطبایی نژاد معاون ارزشیابی و نظارت سازمان سینمایی و رییس شورای عالی اکران چندی قبل در واکنش به این نگرانی در مصاحبه با ایسنا اینگونه شرح داد: آن چیزی که خود سامانه ها می گویند و مدعی آن هستند این است که به شکل حرفه ای مطلقاً امکان دانلود یا کپی کردن فیلم ها وجود ندارد، مگر اینکه از روی تصویر، تصویر دیگری گرفته گردد که طبیعتاً آنقدر کیفیت پایین و نازل است که هیچ مخاطب عاقلی چنین فیلمی را نمی بیند. ضمن اینکه فیلم اکران شده در دسترس است و تجربه چند وقت اخیر هم نشان داده چند فیلمی که نسخه پرده ای آن بیرون آمد هیچ التهابی را به وجود نیاورد و مورد استقبال قرار نگرفت به طوری که ما حتی آن را به عنوان یک سرقت هنری هم نگاه نکردیم چون الان دیگر مدل تصویربرداری از پرده و فیلم جواب نمی دهد و مردم کالای مرغوب می خواهند.

  • مخالفان چه می گویند؟

فارغ از مسائل مربوط به امنیت فرآیند عرضه فیلم ها در اینترنت اما فراگیرشدن اقبال سینماگران به اکران اینترنتی همچنان مخالفانی جدی دارد. گروهی از مخالفان که بیشتر نگاهی کلاسیک به آداب فیلم دیدن دارند، هنوز از منظر اصالت تماشای فیلم در سالن تاریک سینما، به مخالفت با اکران اینترنتی می پردازند و معتقدند محصول سینمایی از نظر ساختار و قالب ماهیتی متفاوت با یک اثر تلویزیونی دارد و به همین دلیل هم اکران اینترنتی نمی تواند آلترناتیو اکران در سینما باشد. از همین منظر هم عوامل فیلم خروج در اولین خبر مرتبط با عرضه اینترنتی این فیلم، ابراز امیدواری نموده اند تا پس از سرانجام بحران کرونا، فرصت تماشای فیلم در سالن سینما هم فراهم گردد؛ فرصتی که البته به نظر می رسد سینماداران به شدت با آن مخالف هستند.

محمدقاصد اشرفی رئیس انجمن سینماداران در این زمینه گفت: صاحبان آثار سینمایی مجاز هستند که فیلم های خود را به هر نحوی که تمایل دارند در اختیار مخاطبان سینما قرار دهند، اما فیلمی که در فضای مجازی و یا شبکه نمایش خانگی ارائه شده باشد، قطعاً در آینده در سینماها اکران عمومی نخواهد شد.

گروه دیگر از مخالفان اکران اینترنتی هم نبود زیرساخت های مناسب ورود به این میدان را چالش جدی پیش روی سینمای ایران برای قبول این ریسک می دانند. زیرساخت هایی که بخشی از آن ناظر به همان مباحث مرتبط با امنیت عرضه است و بخش جدی تر آن متوجه نبود سازوکار مالی تعریف شده و شفاف مبتنی بر تضمین سود صاحبان آثار برای قبول این فرآیند است.

واقعیت این است که کرونا در کنار تمام تحولاتی که در ابعاد مختلف زندگی ما رقم زده، سینمای ایران را ناگزیر از تن دادن به این ریسک نموده است. ریسکی که توفیق در آن می تواند در حکم هوایی تازه برای گروه هایی از مخاطبان فراموش شده سینمای ایران باشد و ناکامی اش می تواند برای چند سال دیگر میان معادلات سینمای ایران و تجربه های دنیای فاصله ایجاد کند.

منبع: همشهری آنلاین
انتشار: 15 خرداد 1399 بروزرسانی: 5 مهر 1399 گردآورنده: jameparsi.ir شناسه مطلب: 611

به "اکران آنلاین یا سالن تاریک سینما؟ ، اما و اگرهای یک تجربه جهانی" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "اکران آنلاین یا سالن تاریک سینما؟ ، اما و اگرهای یک تجربه جهانی"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید